Dare to care: women advocating for environmental justice in Polish cities

W ciągu ostatniej dekady kobiety w miastach postsocjalistycznych znacząco zwiększyły swój wpływ na oddolne inicjatywy na rzecz ochrony środowiska. Niniejszy artykuł analizuje różne formy działań kobiet na rzecz ochrony środowiska w miastach. Wywiady z kobietami zaangażowanymi w oddolne inicjatywy dotyczące sprawiedliwości środowiskowej w czterech polskich obszarach metropolitalnych pozwoliły zidentyfikować motywacje i narzędzia, których używają w swojej walce. Badanie analizuje również rezultaty zaangażowania kobiet w działania na rzecz ochrony środowiska. Wyniki podsumowano w formie modelu zaangażowania kobiet na rzecz lepszego środowiska miejskiego. Artykuł porusza także kwestię braku badań empirycznych, uwzględniających aspekt płci dotyczących doświadczeń i roli kobiet w oddolnych ruchach na rzecz sprawiedliwości środowiskowej w postsocjalistycznych miastach. Analiza ujawnia wielowymiarowość sprawiedliwości środowiskowej poruszanej w aktywizmie kobiet, w tym dostęp do terenów zielonych i błękitnych, udział w procesie decyzyjnym, orędownictwo na rzecz zmian legislacyjnych i budowanie świadomości społecznej. Chociaż narracja o macierzyństwie jest nadal obecna, uczestniczki ujmują swoje zaangażowanie przede wszystkim w kontekście etyki troski i postrzegania natury jako równoprawnego partnera. Zaangażowanie kobiet jawi się jako przejaw sprawczości i strategicznego działania, a nie bycia ofiarą, przy czym kluczową rolę odgrywają strategie afektywne, takie jak odwoływanie się do empatii i emocjonalnego przywiązania do natury. Badanie wnosi wkład w debaty ekofeministyczne, demonstrując współistnienie w postsocjalistycznym aktywizmie ekologicznym kobiet nurtów kulturowych, radykalnie zielonych i anarcho-ekofeministycznych. Rozwija również teorię sprawiedliwości środowiskowej pokazując, jak roszczenia dystrybucyjne i proceduralne krzyżują się z etyką troski, tworząc intersekcjonalny model sprawiedliwości dostosowany do postsocjalistycznych warunków miejskich.