The Role of Cognitive Justice in Learning Opportunities within the Framework of Inclusive Learning Management

مقدمه و هدف: در نظام‌های آموزشی معاصر، مدیریت یادگیری فراگیر به‌عنوان یکی از رویکردهای کلیدی در پاسخ به تنوع شناختی یادگیرندگان مطرح است. بااین‌حال، نابرابری‌های پنهان در سطح شناخت و به‌رسمیت‌نشناختن شیوه‌های متنوع دانستن، می‌تواند فرصت‌های یادگیری را محدود سازد. ازاین‌رو، مفهوم عدالت شناختی به‌عنوان چارچوبی مفهومی برای تحلیل و بازاندیشی در مدیریت یادگیری مورد توجه قرار گرفته است. هدف پژوهش حاضر، تبیین نقش عدالت شناختی در توسعه فرصت‌های یادگیری در چارچوب مدیریت یادگیری فراگیر است. روش‌شناسی پژوهش: پژوهش حاضر با رویکرد مروری–کیفی و مبتنی بر مرور روایی–تماتیک انجام شد. بدین منظور، منابع علمی مرتبط با عدالت شناختی، فرصت‌های یادگیری و مدیریت یادگیری فراگیر در پایگاه‌های معتبر بین‌المللی و داخلی شناسایی و انتخاب شدند. داده‌های استخراج‌شده با بهره‌گیری از تحلیل تماتیک، مورد بررسی و کدگذاری قرار گرفتند تا مضامین مفهومی اصلی شناسایی شوند. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش منجر به استخراج سه مضمون محوری شد: بازتعریف دانش معتبر در نظام‌های یادگیری با تأکید بر عدالت شناختی، نقش عدالت شناختی در تقویت مشارکت معنادار و درگیری شناختی یادگیرندگان، و جایگاه عدالت شناختی در تنظیم‌گری سیاست‌ها و راهبردهای مدیریت یادگیری فراگیر. این مضامین نشان دادند که نادیده‌گرفتن تنوع شناختی می‌تواند به تضعیف فرصت‌های یادگیری و بازتولید نابرابری آموزشی بینجامد. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که عدالت شناختی می‌تواند به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های بنیادین مدیریت یادگیری فراگیر، نقش تعیین‌کننده‌ای در توسعه فرصت‌های یادگیری عادلانه ایفا کند. توجه نظام‌مند به عدالت شناختی در طراحی، اجرا و ارزشیابی فرایندهای یادگیری، می‌تواند زمینه‌ساز ارتقای کیفیت یادگیری و کاهش نابرابری‌های آموزشی شود.