Effectiveness of Life Skills Training on Positive Self-Concept and Academic Self-Efficacy Among Female Lower-Secondary Students

مقدمه و هدف: نوجوانی مرحله‌ای حساس در شکل‌گیری خودپنداره و باورهای تحصیلی است و بسیاری از دانش‌آموزان با چالش‌های هیجانی و تحصیلی روبه‌رو می‌شوند. ضعف در این مؤلفه‌ها عملکرد تحصیلی و سازگاری روانی آنان را کاهش می‌دهد. آموزش مهارت‌های زندگی رویکردی مؤثر در ارتقای توانمندی‌های فردی است. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی این آموزش‌ها بر خودپنداره مثبت و خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان دختر متوسطه اول منطقه یک ساری بود. روش‌شناسی پژوهش: پژوهش به شیوه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون – پس‌آزمون با گروه کنترل اجرا شد. جامعه آماری شامل ۸۵۰ دانش‌آموز بود و ۳۰ دانش‌آموز ۱۳ تا ۱۵ ساله به‌صورت هدفمند انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه بسته آموزش مهارت‌های زندگی کلاین را دریافت کرد. ابزار اندازه‌گیری شامل مقیاس‌های خودپنداره مثبت، خودکارآمدی تحصیلی و بسته آموزشی مهارت‌های زندگی بود. داده‌ها با آزمون‌های توصیفی، نرمالیتی و تحلیل کوواریانس یک‌متغیره و چندمتغیره در SPSS تحلیل شدند. یافته‌ها: میانگین‌های پیش‌آزمون پایین بود، اما پس از مداخله، میانگین‌های گروه آزمایش افزایش معنی‌دار یافت. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد آموزش مهارت‌های زندگی بر هر دو متغیر تأثیر معنادار دارد. تحلیل چندمتغیره نیز اثربخشی کلی مداخله و اندازه اثر بالا را تأیید کرد. نتیجه‌گیری: آموزش مهارت‌های زندگی موجب بهبود قابل‌توجه خودپنداره مثبت و خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان شد و می‌تواند به‌عنوان مداخله‌ای مؤثر برای ارتقای سازگاری تحصیلی و روانی نوجوانان به کار رود. این نتایج اهمیت گنجاندن مهارت‌های زندگی در برنامه‌های درسی و تقویت نقش مشاوران را برجسته می‌سازد.