Ankastre Temel, Winkler ve Psödo-eşlenik Yöntemlerine Göre Üstyapı Performansının İncelenmesi

Bu çalışmada, orta sıkı kumlu zemin üzerine oturan 5 katlı bir binanın performansı ankastre temel, Winkler ve Pseudo-eşlenik yöntemleriyle analiz edilmiştir. Yapının periyodu, kolonlara etki eden eksenel yükler ve kesme kuvvetleri, deprem kuvvetleri, kat yer değiştirmeleri, temel taban basıncı ve yer değiştirme değerleri statik ve dinamik yükleme durumlarında belirlenmiştir. Yapısal mühendislikte kullanılan temel çözüm yöntemi, çeşitli yükleme koşullarında binaların dinamik ve statik davranışlarını derinden etkilemektedir. Winkler ve Pseudo-eşlenik yöntemlerinin ankastre temele göre karşılaştırılmasıyla, birkaç önemli fark ortaya çıkmıştır: Winkler ve Pseudo-eşlenik yöntemlerinde bina periyotları birbirine yakın iken ankastre temel çözümünde periyot %6,7 daha fazla olmaktadır. Ölü ve hareketli yük (G+Q) altında kolonlara etki eden eksenel yükler temel analiz yönteminden oldukça az etkilenmektedir, ancak deprem (EQx) yükü altında Winkler ve Pseudo-eşlenik yöntemleri, ankastre temel yöntemine göre 1. ve 5. kat kolonlarındaki eksenel yükleri önemli ölçüde azalmaktadır. Köşe kolonlarındaki kesme kuvvetleri Winkler ve Pseudo-eşlenik yöntemlerinde %46 daha düşük elde edilmiştir. Ayrıca, bu yöntemler deprem kuvvetinde %7 artış ve ankastre temel yöntemine göre %4,7 daha az kat yer değiştirmesi sonucunu vermiştir. Maksimum temel basıncı, oturma ve farklı oturmanın konumu, kullanılan temel analiz yöntemine bağlı olarak değişmektedir. Bu bulgular, özellikle deprem olayları gibi farklı yükleme senaryoları altında yapısal stabilite, performans ve dayanıklılığın optimize edilmesinde temel seçiminin kritik rolünü vurgulamaktadır.