Dynamics of Inflation Rate and Iranian Stock Market: A Time-Variable Granger Causality Approach

مفهوم علیت گرنجر ابزار مهمی در تحلیل‌ روابط متقابل متغیرهای کلان اقتصادی است. اخیرا روش‌های اقتصادسنجی بازگشتی برای ارزیابی پویایی‌های روابط علیت گرنجری توسعه­یافته‌اند. هدف این مقاله به­کارگیری آزمون علیت گرنجر متغیر در زمان برای بررسی علیت گرنجر نرخ تورم و بازار سهام در ایران بود. بدین منظور از داده‌های ماهانه در دوره دی 1393 تا شهریور 1401 استفاده شد. یافته‌ها نشان داد براساس الگوریتم‌ تکامل بازگشتی(RE) هیچ رابطه علّی میان نرخ تورم و بازار سهام وجود ندارد. هم‌چنین براساس نتایج الگوریتم‌های پنجره گردشی(RO) و بسط پیشین(FE) تنها سطح و بازده شاخص کل علیت گرنجر نرخ تورم بوده است. هم‌چنین روند علیت گرنجر متغیر نشان داد از تابستان 1397 تا ابتدای پاییز 1397 نرخ تورم علیت گرنجر شاخص کل بوده­است. علاوه­بر این، براساس هر سه الگوریتم از پاییز1397 تا تابستان 1398 ارتباط متقابل میان شاخص کل و نرخ تورم وجود داشته است، اما در سایر زمان‌ها چنین رابطه‌ای از هیچ سمت وجود ندارد. نتایج روند علیت گرنجر بازده شاخص کل و نرخ تورم حکایت از آن داشت در دوره دی 1393 تا شهریور 1401 نرخ تورم علیت گرنجر بازده شاخص کل بوده؛ اما نرخ بازده شاخص کل در هیچ زمانی علت نرخ تورم نبوده است. به طور کلی یافته‌ها از این نتیجه حمایت می‌کنند که روابط علیت گرنجر بسیار پویا هستند و الگوهای علیت به­دست آمده در داده‌ها به نوع الگوریتم مورد استفاده بستگی دارد