Service Productivity in Smart Retail: The Effect of IoT Capabilities and the Role of Perceived Risk

خرده‌فروشی به‌عنوان حلقه نهایی زنجیره تأمین، نقشی اساسی در ایجاد اشتغال، حفظ تعادل بازار و تقویت رشد اقتصادی دارد. تحول دیجیتال و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین مانند اینترنت اشیا (IoT) می‌تواند به ارتقای عملکرد و افزایش مزیت رقابتی این بخش منجر شود. این پژوهش با هدف تحلیل تأثیر قابلیت‌های اینترنت اشیا بر بهره‌وری خدمات در خرده‌فروشی و بررسی نقش تعدیل‌گر ریسک ادراک‌شده در این رابطه انجام شده است. رویکرد مطالعه، آمیخته و شامل دو مرحله کیفی و کمی است. در بخش کیفی، با استفاده از تحلیل مضمون و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، مضامین کلیدی مرتبط با قابلیت‌های اینترنت اشیا و ریسک ادراک‌شده شناسایی گردید. در بخش کمی، داده‌های گردآوری‌شده بر اساس چارچوب مفهومی توسعه‌یافته، با بهره‌گیری از مدل‌سازی معادلات ساختاری و تحلیل مسیر مورد آزمون قرار گرفت. روایی و پایایی ابزارها با استفاده از شاخص‌هایی مانند روایی همگرا و واگرا، پایایی ترکیبی و آلفای کرونباخ مورد تأیید قرار گرفت. یافته‌ها نشان دادند که قابلیت‌های اینترنت اشیا اثر مثبت و معناداری بر بهره‌وری خدمات دارد و برخلاف انتظار اولیه، ریسک ادراک‌شده در صورت مدیریت آگاهانه، این اثر را تقویت می‌کند. در مجموع، ۱۴ عامل کلیدی برای قابلیت‌های اینترنت اشیا و پنج بعد برای ریسک ادراک‌شده شناسایی شد که در تعامل با یک مدل روزآمد بهره‌وری خدمات، چارچوبی جامع برای تبیین این روابط ارائه می‌کنند. این چارچوب می‌تواند ضمن غنی‌سازی مبانی نظری در حوزه خرده‌فروشی هوشمند، مبنایی علمی برای تدوین سیاست‌ها و تصمیم‌گیری‌های مبتنی بر فناوری، فراهم آورد.