Ảnh hưởng của chất lượng thể chế đến chi phí logistics cấp tỉnh ở Việt Nam

Là một nền kinh tế đang phát triển, nơi logistics đóng vai trò thiết yếu đối với tăng trưởng và hội nhập quốc tế, nhưng chi phí logistics ở Việt Nam vẫn ở mức cao (16–20% GDP), ảnh hưởng tiêu cực đến năng lực cạnh tranh. Nghiên cứu này lựa chọn Việt Nam làm bối cảnh để phân tích tác động của chất lượng thể chế địa phương đến chi phí logistics cấp tỉnh - một chủ đề còn ít được quan tâm trong các nghiên cứu về logistics. Dữ liệu nghiên cứu được xây dựng từ hai nguồn: các chỉ số về kinh tế - xã hội theo tỉnh giai đoạn 2010-2022 từ Niên giám Thống kê Việt Nam, và chỉ số PCI phản ánh chất lượng thể chế địa phương từ khảo sát doanh nghiệp do VCCI và USAID thực hiện. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích dữ liệu bảng với 819 quan sát cho 63 tỉnh thành. Kết quả cho thấy bốn yếu tố PCI có tác động làm giảm chi phí logistics một cách có ý nghĩa thống kê, bao gồm: khả năng tiếp cận đất đai và sự ổn định trong sử dụng đất; dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp; chính sách đào tạo lao động; thiết chế pháp lý và an ninh trật tự. Trong đó, chính sách đào tạo lao động và thiết chế pháp lý, an ninh trật tự là hai yếu tố có ảnh hưởng mạnh nhất. Nghiên cứu hàm ý rằng để giảm chi phí logistics, bên cạnh đầu tư hạ tầng, các tỉnh/thành Việt Nam cần đặc biệt chú trọng cải thiện thể chế địa phương, nhất là về nguồn nhân lực, thủ tục hành chính và tính minh bạch pháp lý.