Imamevi as a Penal Institution

Osmanlı Devleti’nde modern hapishane sistemi 19. yüzyılın ortalarında kurulmaya başlamıştır. Yaşanan bu modernleşme sürecinde fiziki cezalar yerini hapsetme suretiyle kişisel hürriyeti kısıtlayıcı cezalara bırakmıştır. İlk Osmanlı hapishaneleri pek çok fiziki noksanla kurulmuştur. 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyılın başı Osmanlı Devleti’nin savaşlarla mücadele ettiği bir dönem olmuştur. Savaşların devlete yaşatmış olduğu buhran sadece ekonomik sıkıntılar yaratmakla kalmamış ayrıca toplumu da olumsuz şekilde etkilemiştir. İmparatorluğun son dönemde yaşadığı sıkıntıların yansımasını kurumların genelinde olduğu gibi hapishaneler özelinde de görmek mümkündür. Asayişsizlik olaylarının artmasıyla birlikte hapishanelerdeki tutuklu sayısının da artışa geçtiği görülmektedir. Sosyal, siyasal ve toplumsal çöküşün gözlemlendiği Osmanlı Devleti’nde kadın suçluların tevkif edilebilecekleri hapishaneler ilk başta her yerde kurulamamıştır. Bu minvalde kadın mahkumların infaz süreleri tamamlanıncaya kadar kalabilecekleri evlerin kiralanması, gardiyan sorunu, mevcut kadın hapishanelerindeki sağlıksız koşullar ve güvenlik sorunları sıkça gündeme gelmiştir. Devlet bu önemli sorunları ortadan kaldırmak için yeni kadın hapishanelerinin inşasını istemişse de devlet bütçesine getireceği yükten dolayı bunu gerçekleştirememiş, neticesinde kadınların imam ve muhtar evlerinde tevkifini uygun görmüştür. Bu çalışma Osmanlı arşiv belgelerine göre imam evlerinin birer kadın hapishanesi gibi kullanılması konusuna odaklanmaktadır.