Słodki mózg. Wizualność afektu w internetowym kontencie o ADHD

Artykuł, wychodzący od szerszego projektu badania zjawiska ADHD w globalnej kulturze internetowej, przedstawia i analizuje pojawiającą się często w treściach na ten temat figurę „słodkiego mózgu”. Stanowiąc metaforę wizualną zaburzenia, antropomorficzny mózg ukazuje towarzyszący diagnozie proces rozpoznawania w sobie „umózgowionego” podmiotu neurochemicznego. Jego wpisanie w język wizualnej słodkości, którego afektywne znaczenie bywało już przedmiotem zainteresowań humanistyki (m.in. Sianne Ngai), zachęca w tym wypadku do specyficznie rozumianej troski o siebie i jednocześnie paradoksalnego poczucia sprawczości wynikłej z przerzucenia odpowiedzialności na zewnętrzny obiekt – zaburzenie. Słodki mózg jest zatem nie tylko wizualną metaforą zaburzenia, ale odsłania napięcie pomiędzy sprawczością a jej brakiem, które jest charakterystyczne dla współczesnych dyskursów dotyczących umysłu i podmiotowości. Obecność tej figury w internetowym „kontencie” – jak pisze Tess McNulty, „niższej klasie” treści dostępnych w internecie, stojącej jednak w centrum nowomedialnej kultury – pokazuje szerokie implikacje popularnych koncepcji umysłu i podmiotowości (jako osadzonej w anatomii mózgu), wysnutych z XX-wiecznych nauk medycznych. ADHD-owi twórcy i ich widzowie używają tych koncepcji, łącząc je zarówno ze swoim doświadczeniem, jak i z nowymi ideami neuroróżnorodności. Artykuł oparty jest na teorii afektu zaproponowanej przez Eve Kosofsky Sedgwick za psychologiem Silvanem Tomkinsem, w której teoria i afekt są od siebie zależne – afekt jest teorią relacji podmiotu ze sobą i światem, która mediuje reakcje na bodziec, wpływając z kolei na to, jak tworzona jest teoria w rozumieniu akademickim.