„Całe zielone są ufoludki”. Wczesne wyobrażenia wizerunków pozaziemskich istot
Artykuł omawia ikonografię ksenologiczną w literaturze science fiction XIX i pierwszej połowy XX wieku, z uwzględnieniem filmu i dyskursów prasowych; od kosmitów jako przedstawicieli nowych form świata naturalnego (np. flora, zwierzęta, kryształy), poprzez hybrydowość postaci, bądź to z występowaniem cech zarówno humadoidalnych, jak i zwierzęcych, bądź to z ciałami podlegających modyfikacjom ewolucyjnym – aż do kolonialnego utożsamienia z ziemską obcością i grupami postrzeganymi jako „dzikie”. Analizowane są tu różne przykłady formowania się wyobrażeń o życiu poza naszą planetą i ich konteksty kulturowe – od inspiracji religijnych i naukowych, poprzez europocentryczne myślenie kolonialne, przekonania o wyższości rasowej oraz genderowej, aż do hybryd ludzi i maszyn oraz dominacji ikonograficznego typu szarych lub zielonych ludzików. Autorka wskazuje, jakim modyfikacjom i przemianom podlegały poszczególne typy wizualnych wyobrażeń i które z nich okazały się trwalsze w kulturze popularnej niż inne, występując w kulturze popularnej do dziś.
Authors
- Agnieszka Haska (ORCID: https://orcid.org/0000-0003-0545-5250)
Institutions
- Polish Academy of Sciences (PL)
Publication Details
- Journal
- Widok Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej
- Published
- 2025-01-01
- DOI
- https://doi.org/10.36854/widok/2025.42.3105
- Primary Topic
- Utopian, Dystopian, and Speculative Fiction
- Type
- article
- Field-Weighted Citation Impact
- 0.00