The Relationship Between Self-Stigmatization and Temperament Traits in Individuals with Stuttering, and the Examination of Self-Stigmatization Across Various Variables: Cross-Sectional Study

Amaç: Bu çalışma, kekemeliği olan bireylerde mizaç özellikleri ile kendini damgalama arasındaki ilişkiyi incelemeyi; cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, terapi alma, öz yardım grubuna katılma değişkenlerinin kendini damgalama üzerinde fark yaratıp yaratmadığını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntemler: Araştırmaya, 18-60 yaş aralığında 106 kekemeliği olan birey katılmıştır. Katılımcıların 87'si erkek, 19'u kadındır. Veri toplama araçları, Yetişkin Mizaç Ölçeği ve Kekemelik Öz Damgalama Ölçeği (4S-TR)'dir. Çalışmanın deseni ilişkisel ve karşılaştırmalı olarak belirlenmiştir. İstatistiksel analizlerde korelasyon, Mann-Whitney U testi, bağımsız örneklem t-testi, varyans analizi ve Kruskal-Wallis kullanılmıştır. Bulgular: dürtüsel negatif duygulanımın toplam damgalama puanı (r=0,277; p=0,004) ve kalıp yargıları onaylama (r=0,333; p=0,0005) ile anlamlı düzeyde pozitif ilişkiler gösterdiğini ortaya koymaktadır. Duyusal duyarlı negatif duygulanımın damgalama farkındalık puanı (r=0,213; p=0,029) ile pozitif anlamlı ilişkili olduğu; duyarlılığın ise hem damgalama farkındalık puanı (r=0,345; p=0,0003) hem de toplam damgalama puanı (r=0,289; p=0,003) ile pozitif yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir.Dışa dönüklük, damgalama farkındalık puanı (r=-0,224; p=0,021), kalıp yargıları onaylama (r=-0,318; p=0,001), kendine damgalama (r=-0,473; p=0,0001) ve toplam damgalama puanı (r=-0,465; p=0,0001) ile negatif ilişkiler göstermektedir. Kadınların erkeklere kıyasla daha yüksek damgalama farkındalığına sahip oldukları (t=3,844; p=0,0001), yüksek lisans veya doktora derecesine sahip bireylerin ise daha düşük kendine damgalama düzeyleri sergiledikleri bulunmuştur (U=132; Z=-2,574; p=0,01). Öz yardım gruplarına katılım ve daha önce terapi alma değişkenlerinin damgalama üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamaktadır (p>0,05). Sonuç: Kekemelik ve mizaç özellikleri arasındaki ilişkiyi inceleyen bu çalışma, damgalama süreçlerinin anlaşılmasına katkı sağlamaktadır. Dürtüsel negatif duygulanım ve duyusal duyarlılığa sahip bireylerin içselleştirilmiş damgalama riski taşıdığı ortaya konmuştur.