Wells, Hitler ve Dünya Devleti

Bu metin, George Orwell’in H. G. Wells’in siyasal vizyonunu ve özellikle II. Dünya Savaşı (1939–1945) bağlamındaki görüşlerini eleştirel bir biçimde incelediği bir değerlendirme yazısıdır. Orwell, Wells’in savaş ve faşizm karşısındaki tutumunu; özellikle Hitler’in yükselişi konusundaki iyimserliğini ve gerçeklikten kopuk öngörülerini derinlemesine sorgular. Metin, Wells’in askeri güce ve milliyetçiliğe karşı olan entelektüel ve liberal tavrını, bilim ve ilerleme temelli evrensel bir “dünya devleti” idealizmine bağlar. Ancak Orwell’e göre Wells’in bu görüşü dönemin siyasal gerçekliklerinden uzaktır; çünkü Nazi Almanyası, bilimsel ve teknolojik gelişmeleri barbarlık ve totaliterlik hizmetine sokmuştur. Orwell, Wells’in 19. yüzyıl liberal aklına dayanan iyimserliğinin, faşizmin irrasyonel ve ilkel güçlerini kavrayamamasına yol açtığını savunur. Ona göre Wells’in önerdiği “dünya devleti” ideali, beş büyük askeri güçten birinin dahi rızasını alamayacak denli ütopyacı bir düşüncedir. Ayrıca Orwell, halkları harekete geçiren esas gücün entelektüel sağduyu değil; savaş sevgisi, dini inanç, ırksal gurur ve lidere tapınma gibi derin psikolojik ve kültürel unsurlar olduğunu öne sürer.