Sürdürülebilir Yerel Tarımda Ata Tohumunun Rolü: Tohum Ambarı Mengen Örneği (The Role of Ancestor Seeds in Sustainable Local Agriculture: The Example of The Tohum Ambarı Mengen)

Bu çalışma, sürdürülebilir yerel tarım uygulamalarında ata tohumunun rolünü, Bolu’nun Mengen ilçesinde kurulan “Tohum Ambarı Mengen” örneği üzerinden incelemektedir. Ata tohumu, hem biyolojik çeşitliliğin korunmasında hem de yerel tarım topluluklarının gıda egemenliğinin desteklenmesinde stratejik bir unsur olarak değerlendirilmektedir. Tohum Ambarı Mengen, Türkiye’de 67 ilden toplanan 600’ü aşkın yerel tohum çeşidinin saklanması, çoğaltılması ve ücretsiz dağıtımı yoluyla ata tohumlarının dolaşımını teşvik eden toplum temelli bir girişimdir. Araştırmada bu yapının sürdürülebilir tarım, kültürel mirasın aktarımı ve iklim değişikliğine uyum bağlamında sağladığı katkılar nitel veri analiziyle değerlendirilmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomonoloji deseninin kullanıldığı çalışmada veriler yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Elde edilen veriler agroekolojinin temel ilkeleri de dikkate alınarak tematik analiz yapılmıştır. Ata tohumlarının yerel bilgi sistemleriyle birlikte korunmasının, gıda güvenliği ve tarımsal dayanıklılık açısından kritik olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak Tohum Ambarı Mengen örneği, yerel tohum ambarlarının sadece tarımsal üretim değil aynı zamanda ekolojik okuryazarlık ve toplumsal katılım açısından da önemli işlevler üstlendiğini göstermektedir.