Premierato – nowy model rządów w świetle projektu zmiany przepisów Konstytucji Republiki Włoskiej

Celem artykułu jest analiza projektu reformy konstytucyjnej wniesionego pod obrady parlamentu przez rząd Giorgii Meloni w listopadzie 2023 r. Analiza procesu reformy została osadzona w kontekście uwarunkowań konstytucyjnych i politycznych. Podstawowym założeniem projektu jest wprowadzenie do systemu konstytucyjnego Włoch instytucji powszechnych i bezpośrednich wyborów Prezesa Rady Ministrów. Efektem nowelizacji ma być nowy model rządów (tzw. premierato) oraz wzmocnienie stabilności egzekutywy w Republice Włoskiej. Reforma nawiązuje do koncepcji neoparlamentaryzmu Maurice’a Duvergera i stanowi interesujący przykład próby racjonalizacji parlamentarnego systemu rządów. W tekście zostały omówione potencjalne konsekwencje tej zmiany dla równowagi instytucjonalnej a także ograniczenia systemowe oraz kontrowersje towarzyszące rządowemu projektowi.