Evaluation of Post-Earthquake Dyspnea in Individuals with Chronic Obstructive Pulmonary Disease: A Cross-Sectional Study

Amaç: Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) olan bireylerde deprem sonrası dispne durumunun değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı, nicel ve kesitsel tipteki çalışma, Kasım 2023- Mayıs 2024 tarihleri arasında yapıldı. Araştırmanın evrenini, Güneydoğu Anadolu'da bir ildeki devlet hastanesinde göğüs hastalıkları klinik ve polikliniklerindeki hastalar oluşturdu. Veriler; Hasta Tanıtıcı Özellikler Formu ve Dispne-12 Ölçeği kullanılarak toplandı. Analizlerde ikili değişkenler karşılaştırılırken ''Mann-Whitney U testi'', çoklu değişkenler karşılaştırılırken ''Kruskal-Wallis testi'' ve ''Spearman korelasyon'' analizi uygulandı. Bu çalışma için Dispne-12 Ölçeği'nin Cronbach alfa değeri 0,97; fiziksel alt boyutu Cronbach alfa değeri 0,94 ve duygusal alt boyutu Cronbach alfa değeri 0,97 olarak bulundu. Bulgular: Hastaların Dispne-12 Ölçeği toplam puan ortalaması 19,78±7,83 (minimum: 3, maksimum: 36), fiziksel alt boyutu toplam puan ortalaması 10,73±4,26 (minimum: 2, maksimum: 21) ve duygusal alt boyutu toplam puan ortalaması 9,05±3,76 (minimum: 1, maksimum: 15) olarak belirlendi. Hastaların Dispne-12 Ölçeği puan ortalamaları; sigara kullananlarda, okuryazar olanlarda, günlük kullandığı ilaç sayısı 1-4 olanlarda, deprem sırasında il merkezinde bulunanlarda, depremden sonra çadırda kalanlarda ve depremden sonra günde 3 veya daha fazla kez nefes darlığı yaşayanlarda anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0.05). Sonuç: KOAH hastalarının deprem sonrası dispne düzeyinde artış yaşadığı ve depremden sonra yaşadıkları yer, sigara kullanımı ve komorbid hastalığa sahip olmanın dispne şiddetini etkileyen faktörler olduğu görüldü. Deprem sonrası hastaların sağlık bakım gereksinimlerine yönelik; bütüncül değerlendirilmesi, afetlere yönelik eğitimler planlanması, solunum fonksiyon testi gibi incelemelerin yapılması öncelikli olarak önerilmektedir.