Investigation of University Students' Knowledge and Awareness of Rational Drug Use: A Cross-Sectional Study

Amaç: Genç yaşlarda akılcı ilaç kullanımının ele alınması ve doğru davranışların kazandırılması sağlıklı bir yaşamın devam ettirilmesinde önemlidir. Bu çalışma ile sağlık alanı dışında eğitim alan üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanımı bilgi ve farkındalıkları ile etkileyen faktörlerin belirlenmesi hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntemler: Sağlık alanı dışında 2022-2023 eğitim-öğretim yılı içinde öğrenim gören fakülte öğrencilerinde yapılan çalışma toplam 1.580 öğrenci ile tamamlanmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel çalışmanın verileri, öğrenci tanımlama formu, Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği (AİK) ve Akılcı İlaç Kullanımı Öz Farkındalık Ölçeği (AİKF) ile toplanmıştır. Bulgular: Öğrencilerin yaş ortalaması 21,21±3,18 olarak belirlenmiştir. Öğrencilerin %90,9'u reçetesiz ilaç kullanmaktadır. AİK toplam puan ortalaması 36,51±4,85, AİKF puan ortalaması ise 52,32±8,20'dir. Medeni durum, sağlığa ulaşım, ailede kronik hastalık öyküsü, ilaç kullanımı, ilaç dışı ürün kullanma ve reçetesiz ilaç kullanma değişkenleri ile ölçekler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0,05). Cinsiyet değişkeni akılcı ilaç kullanımı bilgi yeterlilik davranışını 1,5 kat etkilerken, bilgilendirme farkındalığı, kullanım farkındalığı ve ilaç farkındalığına sahip olma ise en az bir kat etkileyen yordayıcılar olarak belirlenmiştir (p<0,01). Sonuç: Öğrencilerin akılcı ilaç kullanımı bilgisi iyi düzeyde iken farkındalıkları orta düzeydedir. Kadın öğrencilerin akılcı ilaç kullanımı bilgi düzeyleri daha yüksektir. Öğrencilerin bilgi ve davranış düzeyleri ile farkındalıkları artırılmalı, yanlış ve gereksiz ilaç kullanımı önlenmelidir.