Relationship Between Health Literacy Level and Surgical Anxiety in Patients Planned to Undergo Surgery: A Cross-Sectional Research

Amaç: Cerrahi hastalarının sağlık okuryazarlığı (SOY) düzeyi ile cerrahi anksiyete ilişkisini değerlendirmek ve konunun önemine dikkat çekmektir. Gereç ve Yöntemler: Çalışma, Kasım 2023-Ocak 2024 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinde elektif cerrahi geçirecek olan 112 hasta ile yürütülmüştür. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve Cerrahi Kaygı Ölçeği (CAÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde sayı yüzde dağılımı, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi ve korelasyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların SOY puan ortalaması 31,5±9,7 olup, %24,8'inin yetersiz SOY, %32,7'sinin sorunlu/sınırlı SOY düzeyine sahip oldukları sonucu elde edilmiştir. Yaş, eğitim düzeyi ve verilen eğitimi anlama düzeyi ile SOY ölçek puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). En düşük SOY puan ortalaması 65 yaş ve üzeri katılımcılarda (27±13), okuryazar olan grupta (26±9) ve eğitimi anlama düzeyini fena değil olarak tanımlayan grupta (24±11) olduğu bulunmuştur. CAÖ puan ortalaması 42,7±13,8 olup, en yüksek cerrahi anksiyete puan ortalaması eğitimi kötü anladığını ifade eden grupta (55±9) bulunmuştur. SOY puan ortalaması ile CAÖ puan ortalaması arasında orta düzeyde, negatif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar elektif cerrahi geçirecek hastaların SOY düzeyindeki azalmanın cerrahi anksiyetenin artmasına neden olduğunu göstermiştir. Eğitim düzeyinin düşük olması, yaşın 65 ve üzerinde olması, verilen eğitimi anlama düzeyinin kötü olmasının SOY puanlarını düşürdüğü sonucuna ulaşılmıştır.