Evaluation of Nutritional Status and Factors Associated with Malnutrition in Hospitalised Patients: A Cross-Sectional Research

Amaç: Hastanede yatan hastalarda beslenme durumunun değerlendirilerek malnütrisyonun erken dönemde tespit edilmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada, hastanede yatan hastaların beslenme durumlarının ve malnütrisyonla ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde yatan 19 yaş ve üzeri 581 hastada Eylül-Kasım 2024 tarihleri arasında yapılan bu çalışma kesitsel türde olup, örneklem seçiminde basit rastgele örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Hastalara demografik özellikleri, Nütrisyonel Risk Skoru-2002 (NRS-2002), besin tüketim kayıt formu ve antropometrik ölçümlerinin yer aldığı bir anket yüz yüze uygulanmıştır. Hastanın dosyasında mevcut olan biyokimyasal veriler (açlık kan glukozu, albümin, total protein, hemoglobin, hematokrit, alanin aminotransferaz, aspartat aminotransferaz, kreatinin) ve kan basıncı değerleri (sistolik ve diastolik) kaydedilmiştir. Beslenme Risk İndeksi [Nutrition Risk Index (NRI)] hesaplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 21.0 programı kullanılarak yapılmış, p<0,05 istatistiksel olarak önemli kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmada, NRS-2002 ile belirlenen genel malnütrisyon riski %22,4'tür. Malnütrisyon, yoğun bakımda (%100) ve hematoloji/onkoloji servislerinde (%50) yatan hastalarda en yüksek orandadır. Malnütrisyon riski olmayanlarla karşılaştırıldığında, malnütrisyon riski olan hastaların yaş ortalamasının daha yüksek; beden kitle indeksi (BKİ) değeri, enerji alımı, albümin, hemoglobin ve hematokrit düzeylerinin ise daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Malnütrisyon riski olan bireylerde NRI skoru daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Kan albümin, hemoglobin ve hematokrit düzeyleri düşük olan hastalarda malnütrisyon riskinin (sırasıyla %32,1, %26,2 ve %26,1) normal veya yüksek olanlardan daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Yoğun bakım ve hematoloji/onkoloji hastalarında malnütrisyon riski yüksektir. Artan yaş, düşük enerji alımı, düşük BKİ, düşük albümin, hemoglobin ve hematokrit düzeyleri malnütrisyon riskini artırabilir.