NON-VARICOSE BLEEDING FROM THE UPPER GASTROINTESTINAL TRACT

Introduction. Non-variceal upper gastrointestinal bleeding (NVUGIB) is one of the most critical issues in emergency surgery. This pathology is characterized by a high prevalence and significant mortality rates, especially among elderly patients and individuals with comorbid conditions. Aim. To study the treatment outcomes of patients with non-variceal upper gastrointestinal bleeding. Materials and methods. A retrospective study was conducted among n = 667 patients who received inpatient treatment at the surgical department of the City Emergency Hospital in Almaty from January 1, 2019, to December 31, 2023. Mean values (M ± m) and differences between arithmetic means were assessed using Student’s t-test. The relationship between clinical parameters and outcomes was evaluated using the chi-square (χ²) test. Risk factors for adverse outcomes (mortality, rebleeding, need for surgical treatment) were analyzed using logistic regression. The impact of factors was assessed by calculating the odds ratio (OR) with a 95% confidence interval (95% CI). A p-value < 0.05 was considered statistically significant. Results. The primary causes of bleeding were acute ulcers (60.4%), Mallory-Weiss syndrome (20.4%), chronic ulcers (13.2%), and bleeding of unknown etiology (6.0%). According to the Forrest classification, the most common form was IIB (54.5%). The overall rebleeding rate was 6.9%, while the total mortality rate was 3.6%. Mortality rates by etiology were as follows: acute ulcers – 2.7%, chronic ulcers – 5.6%, Mallory-Weiss syndrome – 0.7%, and bleeding of unknown etiology – 17.5%. The average surgical intervention rate during the study period was 2.8%. Conclusions. Thus, non-variceal upper gastrointestinal bleeding remains a pressing issue in gastroenterology and surgery, requiring a comprehensive approach to diagnosis and treatment. The study confirmed the high prevalence of peptic ulcer disease, Mallory-Weiss syndrome, and erosive lesions as leading causes of bleeding. The main risk factors for NVUGIB include the use of anticoagulants, nonsteroidal anti-inflammatory drugs, and cardiovascular diseases, highlighting the necessity of careful medication management in patients at high risk of bleeding. Введение. Неварикозные кровотечения из верхних отделов желудочно-кишечного тракта (НВК ВОЖКТ) — одна из важнейших проблем в экстренной хирургии. Данная патология характеризуется высокой распространённостью и значительными показателями летальности, особенно среди пациентов старших возрастных групп и лиц с сопутствующими патологиями. Цель. Изучение результатов лечения пациентов с неварикозными кровотечениями из верхних отделов желудочно-кишечного тракта. Материалы и методы. Ретроспективное исследование проведено среди n=667 пациентов, получивших стационарное лечение в хирургическом отделении Городской больницы скорой неотложной помощи г. Алматы в период с 1 января 2019 года по 31 декабря 2023 года. Средние значения (М±m) и различия между средними арифметическими величинами оценивались с использованием критерия Стьюдента (t). Для оценки связи между клиническими параметрами и результатами использовался критерий χ² (хи-квадрат). Оценка факторов риска развития неблагоприятных исходов (летальности, рецидива кровотечения, потребности в хирургическом лечении) проводилась с использованием логистической регрессии. Влияние факторов оценивалось путем расчета отношения шансов (OR) с 95% доверительным интервалом (95% ДИ). Значение p<0,05 считалось статистически значимым. Результаты. Основными причинами кровотечений были острые язвы (60,4%), синдром Мэллори-Вейса (20,4%), хронические язвы (13,2%) и кровотечения неизвестной этиологии (6,0%). По классификации Forrest наиболее часто встречалась форма IIB (54,5%). Общий уровень рецидив кровотечений составил 6,9%, а общая летальность — 3,6%. Всего летальность составила 3,6%. Из них при острых язвах — 2,7%, хронических язвах — 5,6%, синдроме Мэллори-Вейса — 0,7%, кровотечениях неясной этиологии — 17,5%. Хирургическая активность в исследуемый период составила в среднем 2,8%. Выводы. Таким образом, неварикозное кровотечение из верхних отделов желудочно-кишечного тракта остается актуальной проблемой гастроэнтерологии и хирургии, требующей комплексного подхода к диагностике и лечению. Проведенное исследование подтвердило высокую распространенность язвенной болезни, синдрома Мэллори-Вейса и эрозивных поражений как ведущих причин кровотечений. Основными факторами риска развития НВК ВОЖКТ остаются прием антикоагулянтов, нестероидных противовоспалительных препаратов, сердечно-сосудистые заболевания, что требует тщательной коррекции медикаментозной терапии у пациентов с высокой предрасположенностью к кровотечениям. Кіріспе. Жоғары асқазан-ішек жолдарынан варикозды емес қан кетулер (ЖАІЖ ВЕК) жедел хирургиядағы ең маңызды мәселелердің бірі. Бұл патология егде жастағы науқастар мен қосалқы аурулары бар адамдар арасында жоғары таралуымен және өлім-жітім көрсеткіштерінің айтарлықтай деңгейімен сипатталады. Мақсаты. Жоғарғы асқазан-ішек жолдарының варикозды емес қан кетулері бар науқастардың емдеу нәтижелерін зерттеу. Материалдар мен тәсілдер. Ретроспективті зерттеу Алматы қаласындағы Жедел жәрдем қалалық ауруханасының хирургия бөлімшесінде 2019 жылғы 1 қаңтар мен 2023 жылғы 31 желтоқсан аралығында стационарлық ем қабылдаған n=667 науқас арасында жүргізілді. Орташа мәндер (M±m) мен орташа арифметикалық шамалар арасындағы айырмашылықтар Стьюдент критерийі (t) көмегімен бағаланды. Клиникалық параметрлер мен нәтижелер арасындағы байланысты бағалау үшін χ² (хи-квадрат) критерийі қолданылды. Қолайсыз нәтижелердің (өлім-жітім, қан кетудің қайталануы, хирургиялық емдеуге қажеттілік) даму қаупі факторларын бағалау логистикалық регрессия әдісі арқылы жүргізілді. Факторлардың әсері шанс қатынасы (OR) және 95% сенімділік интервалын (95% CI) есептеу арқылы бағаланды. p<0,05 мәні статистикалық тұрғыдан маңызды деп қабылданды. Нәтижелер. Қан кетудің негізгі себептері жедел ойық жаралар (60,4%), Мэллори-Вейсс синдромы (20,4%), созылмалы ойық жаралар (13,2%) және этиологиясы белгісіз қан кетулер (6,0%) болды. Forrest жіктемесі бойынша жиі кездесетін түр IIB (54,5%) анықталды. Жалпы қан кетудің қайталану деңгейі 6,9%, ал жалпы өлім-жітім 3,6% құрады. Өлім-жітім көрсеткіші жедел ойық жаралар кезінде — 2,7%, созылмалы ойық жараларда — 5,6%, Мэллори-Вейсс синдромында — 0,7%, этиологиясы белгісіз қан кетулерде — 17,5% деңгейінде тіркелді. Зерттелген кезеңде хирургиялық белсенділік орташа 2,8% жетті. Қорытындылар. Осылайша, жоғарғы асқазан-ішек жолдарының варикозды емес қан кетулері гастроэнтерология мен хирургиядағы өзекті мәселе болып қала беруде, оның диагностикасы мен емдеуіне кешенді тәсіл қажет. Зерттеу нәтижелері ойық жара ауруының, Мэллори-Вейсс синдромының және эрозиялық зақымданулардың қан кетудің негізгі себептері екенін растады. ЖАІЖ ВЕК дамуының негізгі қауіп факторлары антикоагулянттар мен стероидты емес қабынуға қарсы препараттарды қабылдау, жүрек-қан тамырлары аурулары, бұл қан кетуге жоғары бейімділігі бар науқастарда дәрілік терапияны мұқият түзетуді талап етеді.