EXPERIENCE OF PROJECT WORK TO IDENTIFY ANXIETY AS A POSSIBLE FACTOR IN TEENAGE SUICIDE AND ITS PREVENTION AMONG SCHOOLCHILDREN IN ALMATY

Introduction: In Kazakhstan, teenage suicide is the second leading cause of death among adolescents aged 15-19, second only to road accidents. According to UNESCO, more than 300 cases of suicide among adolescents are recorded in the country every year, and this figure continues to grow. Most often, adolescent suicides are committed due to high anxiety, depression, stressful situations at school, social problems and peer pressure. In 2023, 204 cases of completed suicide were recorded among children aged 11 to 17. Aim. To highlight the experience of project work on identifying anxiety as a possible factor in teenage suicide and its prevention among schoolchildren in the city of Almaty. Materials and methods: A prospective cohort study involving 7862 students in grades 5-11 of schools in the Almaly and Bostandyk districts of Almaty was conducted from October 7, 2024, to December 31, 2024. The participants in the study were tested and interviewed in order to identify children with anxiety. Testing of students in grades 5-8 was carried out using the School Anxiety Questionnaire (Phillips B.N. [5]). Testing of students in grades 9-11 was carried out using the Anxiety Level Diagnostics Method (Beck A. [2]). Results: Signs of high anxiety were identified in 327 (4.2%) children who received individual work from the center’s psychologists and school specialists. Conclusions: High anxiety is already recorded among students in grades 5-11. The main factors of high anxiety are: social (bullying, loneliness, problems in the family, peer pressure), economic (poverty, unemployment of parents, financial instability in the family) and psychological (depression, anxiety, low self-esteem, lack of support, mental disorders. There is insufficient access to psychological help and prevention of anxiety as a factor in teenage suicide. It is important to develop support in families, schools and workplaces of parents or guardians. Введение: В Казахстане подростковый суицид занимает второе место среди причин смерти среди подростков в возрасте 15-19 лет, уступая только дорожно-транспортным происшествиям. По данным ЮНЕСКО, каждый год в стране фиксируется более 300 случаев суицидов среди подростков, и этот показатель продолжает расти. Чаще всего суициды среди подростков совершаются по причине высокой тревожности, депрессии, стрессовых ситуаций в школе, социальных проблем и давления со стороны сверстников. За 2023 год было зафиксировано 204 случая завершенного суицида среди детей в возрасте с 11 до 17 лет. Цель. Осветить опыт проектной работы по выявлению тревожности, как возможного фактора подросткового суицида и его профилактика среди школьников города Алматы. Материалы и методы. Проспективное когортное исследование с участием 7862 учащихся 5-11 классов школ Алмалинского и Бостандыкского районов города Алматы проведено с 7 октября 2024 года по 31 декабря 2024 года. С участвующими в исследовании проводились тестирование и устный опрос с целью выявления детей с тревожностью. Тестирование учащихся 5–8 классов было осуществлено посредством методики «Опросник школьной тревожности» (Филлипс Б.Н. [5]). Тестирование учащихся 9–11 классов было осуществлено посредством методики «Методика диагностики уровня тревоги» (Бек А. [2]). Результаты: Признаки высокой тревожности были выявлены у 327 (4,2%) детей, которым проводилась индивидуальная работа психологами центра и школьными специалистами. Выводы: Высокая тревожность уже фиксируется среди учащихся 5-11 классов. Основными факторами высокой тревожности являются: социальные (буллинг, одиночество, проблемы в семье, давление со стороны сверстников), экономические (бедность, безработица родителей, финансовая нестабильность в семье) и психологические (депрессия, тревожность, низкая самооценка, отсутствие поддержки, психические расстройства Недостаточна доступная психологическая помощь и профилактика тревожности, как фактора подросткового суицида. Важно развивать поддержку в семьях, школах и на рабочих местах родителей или опекунов. Кіріспе: Қазақстанда жасөспірімдер суициді 15-19 жас аралығындағы жасөспірімдер арасындағы өлім себептері арасында жол-көлік оқиғаларынан кейін екінші орында тұр. ЮНЕСКО мәліметтері бойынша, елде жыл сайын жасөспірімдер арасында 300-ден астам суицид оқиғасы тіркеледі және бұл көрсеткіш өсуде. Көбінесе жасөспірімдер арасындағы суицид жоғары мазасыздық, депрессия, мектептегі стресстік жағдайлар, әлеуметтік мәселелер және құрдастарының қысымы салдарынан болады. 2023 жылы 11 мен 17 жас аралығындағы балалар арасында аяқталған суицидтің 204 жағдайы тіркелді. Мақсаты: Алматы қаласының оқушылары арасында жасөспірімдер суицидінің ықтимал факторы ретінде мазасыздықты анықтау және оның алдын алу бойынша жұмыс тәжірибесін жариялау. Материалдар мен әдістер. Алматы қаласы Алмалы және Бостандық аудандары мектептерінің 5-11 сыныптарының 7862 оқушысының қатысуымен 2024 жылғы 7 қазаннан 2024 жылғы 31 желтоқсанға дейін перспективалық когорттық зерттеу жүргізілді. Зерттеуге қатысушылармен мазасызданған балаларды анықтау мақсатында тестілеу және ауызша сауалнама жүргізілді. 5-8 сынып оқушыларын тестілеу "Мектептегі мазасыздық сауалнамасы" әдісі арқылы жүзеге асырылды (Филлипс Б.Н. [5]). 9-11 сынып оқушыларын тестілеу "Дабыл деңгейін диагностикалау әдістемесі" (Бек А. [2]) әдістемесі арқылы жүзеге асырылды. Нәтижелер: Орталықтың психологтары мен мектеп мамандары жеке жұмыс жасаған 327 (4,2%) балада жоғары мазасыздық белгілері анықталды. Қорытынды: 5-11 сынып оқушылары арасында жоғары мазасыздық қазірдің өзінде тіркелуде. Жоғары мазасыздықтың негізгі факторлары: әлеуметтік (қорқыту, жалғыздық, отбасындағы проблемалар, құрдастарының қысымы), экономикалық (кедейлік, ата-аналардың жұмыссыздығы, отбасындағы қаржылық тұрақсыздық) және психологиялық (депрессия, мазасыздық, өзін-өзі бағалаудың төмендігі, қолдаудың болмауы, психикалық бұзылулар) болып бөлінеді. Жасөспірімдердің суицид факторы ретінде қол жетімді психологиялық көмек пен мазасыздықтың алдын алу жеткіліксіз. Ата-аналардың немесе қамқоршылардың отбасыларында, мектептерінде және жұмыс орындарында қолдауды дамыту маңызды.