Development, Validity and Reliability of the Preconceptional Period Risk Awareness Scale: A Methodological Study

Amaç: Bu araştırmanın amacı doğurganlık çağındaki kadınların prekonsepsiyonel dönem risk farkındalıkları düzeyini değerlendirmeye yönelik bir ölçek geliştirmektir. Gereç ve Yöntemler: Araştırma metodolojik tiptedir. Araştırmanın örneklemini 18-49 yaş arası doğurganlık çağında olan toplamda 949 kadın oluşturmuştur. Prekonsepsiyonel Dönem Risk Farkındalık Ölçeği'nin (PDRFÖ) madde havuzu literatür ve uzman görüşlerine dayanmaktadır. Çalışma kapsamında veriler, 92 maddeden oluşan 5'li Likert tipinde bir ölçek deneme formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, IBM SPSS 23.0 ve AMOS 21 programı ile incelenmiştir. Analiz aşamasında tanımlayıcı istatistikler ile geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Bulgular: Çalışmanın sonuçlarına göre, Kaiser-MeyerOlkin (KMO) testi örneklem büyüklüğünün yeterli düzeyde olduğunu (KMO=0,898) ve Bartlett küresellik testi maddeler arasında anlamlı bir ilişki bulunduğunu (χ²(666)=7096,464 p<0,01) göstermektedir. Açıklayıcı faktör analizinde (AFA) ölçeğin 8 faktör altında toplandığı belirlenmiştir. DFA, AFA'da elde edilen yapının doğrulandığını ve mükemmel bir uyum sağladığını göstermektedir. Güvenirlik ve geçerlik analizleri sonucunda, ölçeğin toplamda 37 madde ve 8 faktörden oluştuğu belirlenmiştir. Faktörlerin ölçeğe ilişkin açıkladıkları toplam varyans oranı %60,393'tür. Ölçeğin genelinde Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısının 0,900 olması, ölçeğin güvenilirliğinin oldukça yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç: Bu çalışma sonucunda, PDRFÖ'nün doğurganlık çağında olan Türk toplumundaki kadınların prekonsepsiyonel dönem risk farkındalıkları düzeyinin değerlendirilmesinde geçerli ve güvenilir bir değerlendirme aracı olduğu tespit edilmiştir.