The effect of melatonin elicitor on cell health and content of secondary metabolites of medicinal plant oregano (Mentha longifolia)

هدف: با توجه به اهمیت پونه کوهی (Mentha longifolia) در صنایع دارویی، این مطالعه با هدف ارزیابی تاثیر ملاتونین بر درصد زنده­مانی سلولی و سطح ترکیبات زیست­فعال مهم پونه کوهی انجام شد. مواد و روش­ها: این مطالعه در قالب آزمایش فاکتوریل با طرح پایه کاملا تصادفی با سه تکرار انجام شد. ملاتونین (با غلظت­های 0، 100 و 200 میکرومولار بر مبنای مطالعات گذشته) به محیط کشت MS حاوی 2,4-D با غلظت mg.L-1 1 افزوده شد. بعد از 24، 48 و 72 ساعت از تیمار، درصد زنده­مانی سلولی و سطح ترکیبات مهم پونه به‫ترتیب توسط آزمون تترازولیوم و HPLC سنجش شدند. نتایج: با افزودن ملاتونین در کشت­سلولی، زنده­مانی سلول‌های پونه کاهش یافت. با افزایش ملاتونین از 100 به 200 میکرومولار در کشت­سلولی، سطح ترکیبات به‫طور معنی­داری نسبت به شاهد افزایش یافت. سطوح منتول، منتون، پولگون و 1،8-سینئول تا 48 ساعت بعد از تیمار افزایش یافتند اما بعد از آن زمان، کاهش معنی­داری نشان دادند. از آن‫جایی‫که هدف نهایی، افزایش تولید ترکیبات فعال بیولوژیکی است و نه بالاترین زنده­مانی سلولی، لذا با رعایت اعتدال، 48 ساعت بعد از اعمال تیمار 200 میکرومولار ملاتونین، بهترین شرایط را برای حصول سطح بالای متابولیت­های با ارزش پونه فراهم می­کند. به‫طوری‫که تیمار فوق باعث افزایش 125 درصدی منتول، 130 درصدی منتون، 140 درصدی پولگون و 120 درصدی 1،8-سینئول شد. نتیجه­گیری: کاربرد ملاتونین در غلظت 200 میکرومولار و برداشت متابولیت­ها 48 ساعت بعد از تیمار می­تواند ضمن حفظ سطح کافی زنده­مانی سلول­های پونه کوهی، باعث افزایش غلظت متابولیت­های ثانویه شود.