«PHILOSOPHY OF CHEMISTRY» – PHILOSOPHICAL-METHODOLOGICAL STUDY OF CHEMICAL SCIENCE

The article examines the philosophy of chemistry as an important interdisciplinary field that influences pedagogical approaches to teaching chemistry. The main philosophical concepts such as reductionism and holism, scientific realism and antirealism, as well as the use of models and analogies are discussed. The article highlights how these concepts can be integrated into the educational process, contributing to the development of critical thinking and understanding of complex chemical concepts. Practical recommendations for teachers are offered, including the use of interactive teaching methods, contextualization of educational material and the use of technology. The study highlights the importance of a philosophical approach to prepare students for a conscious perception of science and its impact on modern society. There are also key philosophical issues related to the ontology of matter, the problem of reductionism, the role of models and idealizations in chemistry, as well as causality and explanatory models. Considerable attention is paid to the analysis of methodological aspects, such as experimental and theoretical methods, as well as interdisciplinary approaches linking chemistry with other sciences. The article emphasizes the importance of philosophical and methodological understanding of chemistry for a deeper understanding of scientific processes and the evolution of chemical concepts. Мақалада химия философиясы химияны оқытудың педагогикалық тәсілдеріне әсер ететін маңызды пәнаралық бағыт ретінде қарастырылған. Редукционизм мен холизм, ғылыми реализм және антиреализм сияқты негізгі философиялық ұғымдар, сондай-ақ модельдер мен ұқсастықтарды қолдану талқыланады. Мақалада бұл ұғымдарды сыни тұрғыдан ойлау мен күрделі химиялық ұғымдарды түсінуге ықпал ете отырып, білім беру процесіне қалай біріктіруге болатындығы көрсетілген. Оқытушыларға интерактивті оқыту әдістерін қолдану, оқу материалын контексттеу және технологияларды пайдалануды қоса алғанда, практикалық ұсыныстар ұсынылады. Зерттеу студенттерді ғылымды саналы түрде қабылдауға және оның қазіргі қоғамға әсеріне дайындаудағы философиялық тәсілдің маңыздылығын көрсетеді. Сондай-ақ заттың онтологиясына, редукционизм мәселелеріне, химиядағы модельдер мен идеализациялардың рөліне, сондай- ақ себептілік пен түсіндірме модельдеріне қатысты негізгі философиялық мәселелер. Эксперименттік және теориялық әдістер, сондай-ақ химияны басқа ғылымдармен байланыстыратын пәнаралық тәсілдер сияқты әдіснамалық аспектілерді талдауға көп көңіл бөлінеді. Мақала ғылыми процестер мен химиялық ұғымдардың эволюциясын тереңірек түсіну үшін химияны философиялық және әдіснамалық тұрғыдан түсінудің маңыздылығын көрсетеді. В статье рассмотрен философия химии как важное междисциплинарное направление, влияющее на педагогические подходы к обучению химии. Обсуждаются основные философские концепции, такие как редукционизм и холизм, научный реализм и антиреализм, а также использование моделей и аналогий. Статья подчеркивает, как эти концепции могут быть интегрированы в образовательный процесс, способствуя развитию критического мышления и понимания сложных химических понятий. Предложены практические рекомендации для преподавателей, включая применение интерактивных методов обучения, контекстуализацию учебного материала и использование технологий. Исследование подчеркивает важность философского подхода для подготовки студентов к осознанному восприятию науки и ее влиянию на современное общество. Так же ключевые философские вопросы, касающиеся онтологии вещества, проблемы редукционизма, роли моделей и идеализаций в химии, а также причинности и объяснительных моделей. Значительное внимание уделено анализу методологических аспектов, таких как экспериментальные и теоретические методы, а также междисциплинарные подходы, связывающие химию с другими науками. Статья подчеркивает важность философского и методологического осмысления химии для более глубокого понимания научных процессов и эволюции химических понятий.