The importance of plants and fruits for the diet and conservation of forest birds in Mongolia

The Khangai and Khentii mountainous regions, along with the Selenge River basin in Mongolia, mark the southern border of the Siberian Great Taiga. These areas are known for their biological diversity and the variety of native animals they support. The diversity of forest birds is closely linked to the unique environment and food chain found within forest and taiga ecosystems. Understanding the relationship between forest birds and their ecosystem is crucial for environmental protection and the sustainable development of forests and woodlands. Forest birds feed on resources such as small vertebrates, invertebrates, berries, and seeds, which contributes to an increase in bird species that rely on these food sources. They play a vital role in maintaining the balance of the forest ecosystem and helping to create a diverse biological community. Birds that inhabit the forest are crucial to this ecosystem, as they provide habitat for other animals. Forest-dwelling animals constitute an essential habitat unit and spend most of their life cycles there, fostering many positive relationships, such as using tree trunks for storage and food reserves. The forest and its biodiversity not only create a cohesive system but also highlight the importance of understanding and further researching the habitats of two species of resident forest birds that primarily feed on berries found in the environment. Additionally, the study identified a common range of 11 species of berries and non-timber products, as determined in detail through core and habitat area analysis using MaxEnt modeling. With this study, the habitats of both birds and non-timber products were classified according to the 12 Forest Vegetation Zones of Mongolia, clarifying the relationship between the species. Preliminary results from the habitat overlap analysis and similarity analysis of forest birds, berry hotspots, and the habitats of the 11 common berry and bird species indicate a need for more detailed research. This is essential to clarify ecosystem services, assess the effects of climate change, and plan sustainable development concepts within this sector, as well as basic conservation recommendations for forest protection. Studying the diversity, life types, feeding behaviors, and relationships of birds that play a crucial role in the forest ecosystem is essential for supporting sustainable development in our country. This is particularly important given our nation’s unique forest resources and its vulnerability to conservation issues. In particular, it is necessary to investigate the relationship between birds and the balance of the forest-taiga ecosystem, which serves as a significant source of surface water and forest reserves. There is a lack of interdisciplinary participation in this research, which is vital for understanding the distribution of berries and plants that support various bird species in their habitats. Монгол орны ойн шувуудын хамгаалалд ургамал, жимсний холбогдол Хураангуй. Монгол орны Хангай, Хэнтийн уулархаг нутаг, Сэлэнгэ мөрний сав дагуух модлог ургамалтай амьдрах орчин бол Сибирийн их тайга төдийгүй тэндхийн биологийн олон янз байдал, унаган амьтдын тархцын урд хязгаар болно. Ялангуяа, ойн шувуудын олон янз байдал ой, тайгын экосистемийн өвөрмөц орчин бүрэлдэхүүн тэжээлийн хэлхээнээс ихээхэн хамаардаг. Ойн шувуудын орчин тогтолцоо хоорондын холбоо хамаарал нь ой, ойт хээрийн хүрээлэн буй орчны хамгаалал, тогтвортой хөгжлийн чухал арга хэрэгслийн нэг бүрэлдэхүүн болохыг тодруулсан.Ойн шувуудын тэжээлд өртдөг сээр нуруутан ба сээр нуруугүйтэн, жимс, жимсгэнэ, ургамлын үрийн олон янзын нөөцийг дагаад тэдгээрээр хооллодог олон зүйл шувуудын тоо элбэгшиж, тухайн ойн экосистемийн тэнцвэрт байдлын үндсэн зохицуулгад тодорхой үүрэг гүйцэтгэж, хам бүрдлийг бий болгоход чухал оролцоотой. Ойд амьдардаг шувууд тухайн экосистемд бусад амьтдын амьдрах орчныг бэлтгэж өгдгөөрөө ихээхэн холбогдолтой. Ойд суурин амьдардаг амьтад модны хонгилуудыг тэжээлээ нөөцлөн хадгалах агуулах, нөөцлүүр болгодог зэрэг дам шууд олон эерэг холбогдлоороо ойн бүрэлдэхүүний чухал нэгж болж, өөрийн амьдралын дийлэнх хугацааг энд орогнон өнгөрүүлдэг онцлогтой. Биологийн олон янз байдлын бүрэлдэхүүн хэсэг болсон ойн экосистемийн нэгдмэл тогтолцоонд шувууд онцгой үүрэг гүйцэтгэдэг учраас энэ талаарх судалгаа шинжилгээг идэвхжүүлэх зорилгоор ойд тархсан жимсээр голлон хооллодог 2 зүйл шувууны төлөөллийн амьдрах орчин ба 11 зүйл жимсний тархалтыг МахЕnт загварчлалаар нарийвчлан тогтоож, ойн ургамалжлын 12 мужлалаар ялган ангилж, хоорондын холбоо, хамаарлыг тодруулав. Амьдрах орчны давхцалын шинжилгээ ба төсөөт байдлыг шувуу, жимсний голомт, тархац нутгийг түгээмэл тархалттай 11 зүйл жимс ба 2 зүйлийн шувуугаар төлөөлж шинжилсэн урьдчилсан үр дүн манайд өмнө нь хийгдээгүй судалгааны нэг болсон. Цаашид ийм чиглэлийн судалгааг нарийвчлан сайжруулснаар экосистемийн үйлчилгээний үнэ цэнийг тодруулах, уур амьсгалын өөрчлөлтийн нөлөөг тодорхойлох, биологийн олон янз байдлын төлөвийг тодорхойлогч зүйлээр тогтоох, тогтвортой хөгжлийн үзэл баримтлалд шаардлагатай зөвлөмжийн үндэслэлийг боловсруулах боломжтойг харуулж байна. Ялангуяа, салбар дундын оролцоо зохицуулга хомс, цэвдэг, гадаргын усны нөөцийн гол эх үүсвэр болсон ойн санд, ой тайгын экосистемийн тэнцвэрт байдалд шувуудын оролцоо хамаарлыг тухайн зүйлийн амьдрах орчныг идэш тэжээлд нь оролцдог тархсан байршлын жимс, ургамлын тархалттай холбогдуулан судлах зайлшгүй шаардлагатай. Түлхүүр үгс: ойн шувууд, хамгаалал, тархац, давхцал, амьдрах орчин, төсөөт байдал, идэш тэжээл, жимс, ойн мужлал