Determination of Traditional and Complementary Medicine Practices and Health Literacy Levels of Individuals Applying to Family Health Center: A Cross-Sectional Study

Amaç: Bu çalışma, bir Aile Sağlığı Merkezi'ne (ASM) başvuran bireylerin Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) uygulamaları ile Sağlık Okuryazarlığı (SOY) düzeylerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntemler: Kesitsel olarak yürütülen araştırmanın evrenini 30 Ekim 2022-30 Aralık 2022 tarihleri arasında bir ASM'ye başvuran bireyler evreni (n=1000), araştırma kriterlerine uyan bireyler ise araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, GETAT Ölçeği ve SOY Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 42,09±11,94, %52,2'si kadın, %40,9'u üniversite mezunu, %63,8'i evlidir. Araştırmaya katılan ve GETAT kullanan bireylerin fitoterapi, kupa uygulaması, sülük tedavisi, akupunktur ve mezoterapi uygulamalarını kullanmışlardır. Bireyler GETAT Ölçeği'nden ortalama 109,93±24,59, SOY Ölçeği'nden ortalama 102,11±15,97 puan almıştır. GETAT ve SOY Ölçeği arasında negatif yönlü, zayıf düzeyde istatistiksel olarak anlamlı olmayan ilişki (r=-0,013, p=0,822) bulunmuştur. Sonuç: Bireylerin SOY düzeylerinin yeterli olduğu, SOY düzeyleri arttıkça GETAT'a karşı tutumlarının azaldığı belirlenmiştir. Bu sonuç bireylerin etkinliği kanıtlanmamış uygulamalara başvurmak yerine sağlık personeli tarafından önerilen uygulamaları tercih ettiğini göstermesi açısından kayda değerdir. GETAT uygulamalarının güvenilir kullanılması ve bireylerin SOY düzeylerinin yükseltilmesinde hemşireler öncelikli olmak üzere tüm sağlık profesyonellerinin aktif rol üstlenmesi ve ulusal sağlık organizasyonları tarafından çeşitli ulusal programların düzenlenmesi önerilmektedir.