Właściwości sorpcyjne wybranych iłów południowo-wschodniej Polski i ich perspektywy wykorzystania w ochronie środowiska

W związku ze spadkiem produkcji ceramicznych materiałów budowlanych (cegły, pustaki ceramiczne) poszukuje się alternatywnych możliwości zagospodarowania surowców ilastych i wykorzystania urządzeń do ich przerobu w zakładach produkcyjnych. Dlatego też przedmiotem niniejszej pracy jest ocena przydatności wybranych surowców ilastych z południowo-wschodniej Polski do stosowania jako sorbenty mineralne. Do tego celu wykorzystano następujące surowce: gliny krakowskie, surowce ilasto-krzemionkowe z Pogórza Dynowskiego oraz łupki krośnieńskie w stanie naturalnym oraz po aktywacji sodowej i kwasowej. Na próbkach przeprowadzono sorpcję miedzi, niklu, cynku i chromu z ich soli metodą statyczną okresową, roztworami wodnymi o ustalonych doświadczalnie stężeniach. Doświadczenia przeprowadzono przy użyciu analizatora AAS. Określono wpływ środowiska sorpcyjnego w warunkach zmieniającego się pH. Stwierdzono, że sorpcja metali ciężkich w największym stopniu zależy od pH i zawartości smektytu. Decyduje o tym jednak także zawartość innych składników mineralnych, takich jak illit, kaolinit, opal, zeolit, minerały żelaza i manganu. Badano także wpływ modyfikacji chemicznej próbek na parametry sorpcji i morfologię próbek. Ten ostatni czynnik uwzględniono na podstawie mikrofotografii SE M. Na ich podstawie stwierdzono perspektywy rozwoju badanych surowców mineralnych do zastosowania jako średniej jakości sorbent (surowiec ilasto-krzemionkowy) oraz do budowy barier mineralnych (gliny krakowskie).