The Story of Aç Bars in Onomastic Perspective “Mahasatve”

Sosyal hayatta anlaşmayı sağlayan her türlü kodu içerisinde barındıran göstergeler; ses, yazı, görüntü ve harekete dair dizgelerin oluşturduğu anlamlı birimler, yazınsal bir metindeki kahramanın adından yola çıkarak davranış ve amaçları da belirlemede önem arz etmektedir. Bu durumda adları temsil eden dilsel göstergeler temsilî olmaktan çıkıp adların üretilmesini, yorumlanmasını veya işaretleri anlama süreçlerini içeren tüm faktörleri sistematik bir hâlde incelemeye olanak tanımaktadır. Anlam üzerinde de kurulu olan bu bilim dalı anlam süreçlerini etkileyen tüm faktörleri dikkate alarak bir yol izlemektedir. Nitekim onomastik de sözcük ve kavram ilişkisine önem veren anlam bilim ile oldukça yakın ilgisi olan dilbiliminin anlatım sorununa da odaklandığı için anlatıcı, hedef kitle ve ileti noktasında metne ciddi katkılar sağlamaktadır. Bu çalışmada Debus’un onomastik açıdan yazınsal eserlerde yer alan karakter adlarının rol, kişilik özellikleri noktasında özdeşleşme, kurgu yaratma, kişilik özellikleri yükleme, vurgulama, anonimleştirme, mitleştirme ve metne değer kazanma işlevleri esas alınarak tarihî bir metin olan Aç Bars hikâyesinde yer alan Mahasatve’nin eylemleri, varlık dünyasındaki nitelikleri, niyetleri ve bilgi alanı oluşturmadaki taşıyıcılıkları incelenmiştir. İnceleme neticesinde Aç Bars hikâyesindeki karakterlerden biri olan Mahasatve’nin onomastik açıdan işlevselliği tespit edilmiş ve bu sayede metnin anlaşılırlığını arttırmak, çağrışımlar, göstergeler ve kodlar aracılığı ile kültür tabanını irdelemek için bir dil-kültür dizgesi oluşturulmuştur. Debus’un sınıflandırmasında yer alan adların rol, özellik, karakter noktasında bazı işlevler ile paralellik gösterdiği tespit edilmiştir. Mahasatve kelime anlamı olarak bilinç uyanışı yolunda yüksek bir dereceye ulaşan bodhisattva, inancı aracılığıyla tüm varlıkların kurtuluşuna olan bağlılığıyla tanımlanan büyük bodhisattvadır. Bu adın kelime anlamı bağlamında Debus’un sınıflandırmasına göre işlevleri ve metindeki nitelikleri belirlenerek disiplinler arası çalışmalara katkı noktasında hedef kitle yelpazesini genişletmiş ve yazınsal metinlere çok anlamlılık ile yaklaşmaya olanak sağlamıştır.