ANALYSIS OF CORRELATION AND REGRESSION RELATIONSHIPS BETWEEN THYROID DYSFUNCTION, ADRENAL DYSFUNCTION AND CARDIOPULMONARY DISORDERS IN PATIENTS WITH DIABETES MELLITUS

Introduction: Diabetes mellitus is a widespread non-communicable disease with a significant impact on public health. The study aimed to investigate the interrelationships between hormonal-metabolic and cardiorespiratory disorders in patients with type 2 diabetes mellitus (T2DM). Materials and methods: Study design - longitudinal cohort study of correlation and regression analyses to assess the relationship between various morphometric parameters of the thyroid gland, adrenal glands and respiratory function. A total of 175 patients with T2DM were included in the study, classified into subgroups based on body mass index (BMI). Research period: 03.01.2024-02.05.2024. Results: The study revealed strong correlations between thyroid and adrenal gland parameters in all patient groups. Additionally, significant associations were found between lung function indicators and insulin resistance index (IRI). Regression analysis confirmed these relationships and provided insights into the functional dependencies between these parameters. Conclusions: The findings highlight the complex interplay between hormonal-metabolic and cardiorespiratory systems in T2DM. These interrelationships emphasize the importance of a comprehensive approach to managing diabetes, considering not only metabolic control but also the impact on other organ systems. Further research is needed to elucidate the underlying mechanisms and develop targeted interventions. Введение: Сахарный диабет — широко распространенное неинфекционное заболевание, оказывающее значительное влияние на общественное здоровье. Целью исследования было изучение взаимосвязи между гормонально-метаболическими и кардиореспираторными нарушениями у пациентов с сахарным диабетом 2 типа (СД2). Материалы и методы: Дизайн исследования — продольное когортное исследование корреляционного и регрессионного анализов для оценки взаимосвязи между различными морфометрическими параметрами щитовидной железы, надпочечников и дыхательной функцией. В исследование было включено 175 пациентов с СД2, которые были разделены на подгруппы в зависимости от индекса массы тела (ИМТ). Период проведения исследования: 03.01.2024-02.05.2024гг. Результаты: Исследование выявило сильные корреляции между параметрами щитовидной железы и надпочечников во всех группах пациентов. Кроме того, были обнаружены значимые связи между показателями функции легких и индексом инсулинорезистентности (ИРИ). Регрессионный анализ подтвердил эти взаимосвязи и дал представление о функциональных зависимостях между этими параметрами. Выводы: Результаты подчеркивают сложное взаимодействие гормонально-метаболической и кардиореспираторной систем при СД2. Эти взаимосвязи подчеркивают важность комплексного подхода к лечению диабета, учитывающего не только метаболический контроль, но и влияние на другие системы органов. Необходимы дальнейшие исследования для выяснения базовых механизмов и разработки целевых вмешательств. Кіріспе: Қант диабеті – халықтың денсаулығына айтарлықтай әсер ететін кең таралған жұқпалы емес ауру. Зерттеудің мақсаты 2 типті қант диабеті (ҚД2) бар науқастарда гормоналды-метаболикалық және жүрек-тыныс алу бұзылыстары арасындағы байланысты зерттеу болды. Материалдар мен әдістері: Зерттеу дизайны – қалқанша бездің, бүйрек үсті бездерінің және тыныс алу функциясының әртүрлі морфометриялық параметрлері арасындағы байланысты бағалау үшін корреляциялық және регрессиялық талдауларды бойлық когорталық зерттеу. Зерттеуге дене салмағының индексіне (ДСИ) байланысты кіші топтарға бөлінген 175 ҚД2 пациенттері енгізілді. Зерттеу жүргізу кезеңі: 03.01.2024-02.05.2024 жж. Нәтижелер: Зерттеу барлық пациенттер топтарында қалқанша безі мен бүйрек үсті безінің параметрлері арасындағы күшті корреляцияны анықтады. Сонымен қатар, өкпе функциясының параметрлері мен инсулинге төзімділік индексі (ИТИ) арасында маңызды байланыстар анықталды. Регрессиялық талдау осы қатынастарды растады және осы параметрлер арасындағы функционалдық тәуелділіктер туралы түсінік берді. Қорытындылар: Нәтижелер ҚД2 кезінде гормоналды-метаболикалық және кардиореспираторлық жүйелердің күрделі өзара әрекеттесуін көрсетеді. Бұл қарым-қатынастар метаболизмді бақылауды ғана емес, сонымен қатар басқа органдар жүйелеріне әсерін де қарастыратын қант диабетін басқаруға кешенді көзқарастың маңыздылығын көрсетеді. Негізгі механизмдерді түсіндіру және мақсатты араласуды әзірлеу үшін қосымша зерттеулер қажет.