İleri Ebeveyn Yaşının Çocuklarda Otizm Spektrum Bozukluğu Gelişimi ile İlişkisi: Meta-Analiz
Arka Plan: Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), bebeklik döneminde en sık görülen nörolojik durumlardan biridir ve her 36 çocuktan yaklaşık 1'ini etkiler. Erkek/kız oranı 4,5:1’dir. OSB'li çocuklar genellikle iletişim, sosyal ilişkiler, ani değişimlere uyum sağlama, sınırlı ve tekrarlayıcı davranış, ilgi alanları ve/veya aktivitelerle mücadele ederler. Bu sistematik derleme ve meta-analizin amacı, ileri ebeveyn yaşı risk faktörleri ile otizm spektrum bozukluklarının (OSB'ler) çocuklarda gelişimi arasındaki bağlantıyı araştırmaktır.Yöntemler: Web of Science, PubMed, EMBASE, Medline, Scopus, CINAHL ve Cochrane Library gibi birden fazla veri tabanını taradık ve bu meta-analize dahil edilecek ilgili çalışmaları Haziran 2022'ye kadar çapraz referansladık. İstatistiksel analiz, Review Manager Versiyon 5.4 yazılımı kullanılarak gerçekleştirildi ve risk tahminleri rastgele etki modelleriyle birleştirildi. Heterojenliği ölçmek için I2 testleri kullanıldı.Sonuçlar: Arama, meta-analize dahil edilen 21 çalışmayı ortaya çıkardı. Referans noktalarıyla karşılaştırıldığında, ileri ebeveyn yaşı, çocuklarda otizm spektrum bozuklukları riskinde %59'luk bir artışla ilişkiliydi ve bu durum OR (olasılık oranı) = 1,59 ve %95 GA (güven aralığı) (1,45-1,74) olarak belirlendi. Meta-regresyon analizi ayrıca anne ve baba yaşında 10 yıllık bir artışın sırasıyla %35 ve %29 daha yüksek otizm riskiyle ilişkili olduğunu gösterdi.Sonuç: İleri ebeveyn yaşı, çocuklarda otizm spektrum bozukluğu gelişimi ile anlamlı şekilde ilişkili bulunmuştur. Bu pozitif ilişkiyi daha fazla açıklığa kavuşturmak için daha fazla mekanistik çalışmaya ihtiyaç vardır.
Authors
- Sajjad Eslamkhah (ORCID: https://orcid.org/0000-0001-8317-9293)
- Ahmet Efe Köseoğlu (ORCID: https://orcid.org/0000-0002-3505-4397)
- Nermin Akçalı (ORCID: https://orcid.org/0000-0001-6816-9687)
- Elif Sibel Aslan (ORCID: https://orcid.org/0000-0002-3081-9004)
- Lütfiye Karcıoğlu Batur (ORCID: https://orcid.org/0000-0002-4803-9137)
- Cüneyd Yavaş (ORCID: https://orcid.org/0000-0002-1597-5922)
- Iman Ali Jama
Institutions
- Biruni University (TR)
- University of Duisburg-Essen (DE)
Publication Details
- Journal
- DergiPark (Istanbul University)
- Published
- 2024-12-24
- Primary Topic
- Education Practices and Challenges
- Type
- article
- Field-Weighted Citation Impact
- 0.00