Sürdürülebilir Barbie? Plastik Fantezi ve Ekolojik Farkındalığın Kesişiminde Barbie

Barbie adındaki oyuncak bebek 4-13 yaş aralığındaki kız çocukları için tasarlamıştır ancak Barbie yıllar içinde büyük bir popülariteye kavuşarak, hedef kitlesinin ve amacının ötesine geçmiştir. Günümüzde Barbie, kültür emperyalizmin parıltılı nesnesi, bir moda ikonu, arzu nesnesi, yaşam tarzı, maddeci-kültürel okumalara uygun bir metin, vb. gibi pek çok farklı kavrama dönüşerek, oyuncak bebekten fazlasına işaret etmektedir. Barbie çılgınlığı tüm popülaritesine rağmen, temsil ettiği tüketim toplumu normları, kapitalizmi meşrulaştırması, kız çocuklarına gerçek olmayan bir kimlik algısı özendirdiği için sıklıkla eleştirilmiştir. Bu eleştiriye son zamanlarda çevreye olan zararı da eklenmiştir. Oyuncak bebeğin hammaddesi olan plastik ile bebeğin üretim, satış ve pazarlama aşamasında kullanılan teknikler göz ününe alındığında, Barbie’nin karbon ayak izi (her bir 182 gram ağırlığındaki Barbie için 648 gram karbon salınımı mevcuttur) sanıldığı kadar masum bir pembe olmamakla beraber, azımsanamayacak kadar fazla bir toksik yapıya sahip olduğu ortaya çıkmaktadır. Bu durum, çağımızın en önemli sorunsalı olan iklim krizini olumsuz yönde etkilemesine rağmen Barbie’nin Çevreci Beşeri Bilimler ve Yeni Maddecilik gibi disiplinler açısından ele alınmasına son derece nadir rastlanmaktadır. O halde, Barbie’yi söylemsel ve maddeci yaklaşımlarçerçevesinde farklı bir açıdan ele alınmasını gerektiren bu çalışmada şu gibi soruların cevapları aranacaktır: Plastik hayaller satan Barbie, iklim krizi farkındalığının neresinde durmaktadır? Barbie’nin plastik yapısının çevreye etkisi nedir? Sürdürülebilir Barbie mümkün müdür yoksa bu kapitalizmin “yeşil aklama” pratiği midir? Tüm bu sorular ışığında bu çalışma, Barbie’nin plastik yapısını ve tüketim kültürü tarafından “plastize” edilmiş farklı temsillerini sorgulayarak, çağımızın en büyük sorunsalı olan iklim krizine olan olumsuz etkilerini Çevreci Beşeri Bilimler ve Yeni Maddecilik öğretileri açısından tartışmayı hedeflemektedir.