Reprezentacje kobiet w czasach Zagłady w reportażach i słuchowiskach Polskiego Radia w latach 1950-2022

The goal of this article is to present the image of women in the Holocaust from a feminist perspective based on audio literature produced by Polish Radio between 1950 and 2022. My research included the Reportage and Documentary Studio and the Polish Radio Theater, as well as the regional radio station in Lublin. In the article, a qualitative method was employed involving content analysis, followed by comparative analysis. I sought answers to the following research questions: In what categories and to what extent was the tragic fate of Jews determined by gender? How do women remember the Holocaust? What thematic circles emerge from the narratives of and about women? What topics and issues are missing from the audio literature and what might be the reason for this? With full awareness, as well as poignancy, I hypothesize that the Holocaust lasted much longer than it is suggested by the dates recorded in the history books. The audio memoirs of the women – the protagonists of the analyzed broadcasts – preserve the testimony of the “era of the ovens,” and constitute a unique and emotionally moving commemoration of the genocide. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie obrazu kobiet w Holokauście z perspektywy feministycznej na podstawie literatury dźwiękowej wyprodukowanej przez Polskie Radio w latach 1950-2022. Badaniami objęłam Studio Reportażu i Dokumentu oraz Teatr Polskiego Radia, a także rozgłośnię regionalną w Lublinie. W artykule zastosowałam metodę jakościową obejmującą analizę treści, a następnie analizę porównawczą. Poszukiwałam odpowiedzi na następujące pytania badawcze: W jakich kategoriach i w jakim stopniu tragiczny los Żydów był determinowany przez płeć? Jak kobiety pamiętają Holokaust? Jakie kręgi tematyczne wyłaniają się z narracji kobiet i o kobietach? Jakich tematów i zagadnień brakuje w literaturze audio i co może być tego przyczyną? Z pełną świadomością, a także z zaangażowaniem emocjonalnym, stawiam hipotezę, że Holokaust trwał znacznie dłużej, niż sugerują to daty zapisane w podręcznikach historii. Wspomnienia audio kobiet - bohaterek analizowanych audycji - zachowują świadectwo "epoki pieców" i stanowią wyjątkowe, poruszające emocjonalnie upamiętnienie ludobójstwa.