Naming, Order and Power: She Unnames Them All of Ursula & Lord of the Rings of Tolkien
Hukuk hem edebi metinlerdeki hukuki temalar hem de kendisinin nihayetinde bir metin olması hasebiyle edebiyatla ilişkilendirilir. Hukuk ve edebiyatın ontolojik akrabalığı ise kelimelerle ikinci bir dünya inşa etmeleridir. Kelimeler genel olarak insanın kültür adı verilen ikinci bir dünya inşa etmesini sağlar. Bu yönüyle, lisan, insanlık koşulunun bir özelliğidir. Arendt bu durumu vita activa olarak kavramsallaştırmış, iş, emek ve eylem kategorilerini tanımlamıştır. Makale adlandırma olarak ifade edilen bu özelliği merkeze alarak iki edebi eserdeki iktidar ve düzen kavrayışlarını tahlil etmektedir. Ursula’nın eseri adlandırmanın eril bir faaliyet olduğu ve sadece insanın işine yaradığı iddiasına dayanarak adsızlaştırma temasını işler. Adları iade eden karakter yerlerine yenisini koymamak suretiyle ilahi şiddetin bir türünü sergilemiş olur. Tolkien’in eseri ise doğru ve yanlış adlandırma arasında bir ayrım yapar. Nesnenin doğasını gözetmemek ve nesneyi araçsallaştırmak üzere adlandırmak yanlış adlandırmaktır. Doğru adlandırma ise nesneyi yönetmek değil onunla bir bahçıvanın çiçeklerle ilgilendiği gibi ilgilenmektir. Bu bağlamda Ursula anarşist, düzen kaldırıcı bir mesaj verirken yine ancak adlarla mümkün olan eylem kategorisini dışladığı için insanın hukuki-siyasi düzen kurma potansiyelini de reddetmiş olur. Tolkien ise tahakkümün ve araçsal aklın eleştirisini yaparken insan potansiyelini tümden reddetmeyi gerektirmeyen bir çare de önerir. Güç yozlaştırır mottosunda ana fikrini bulan eser, hukukun zorunlu olarak tahakküm aracı olmadığını bilakis keyfiyete karşı bir panzehir de olabileceğini düşündürtür.
Authors
- O. İşsevenler
Publication Details
- Journal
- İstanbul Hukuk Mecmuası / Istanbul Law Review
- Published
- 2024-08-05
- DOI
- https://doi.org/10.26650/mecmua.2024.82.2.0010
- Primary Topic
- Themes in Literature Analysis
- Type
- article
- Field-Weighted Citation Impact
- 0.00